Hoa lupin ở New Zealand: Những sự thật sau lớp áo rực rỡ
Sau chuyến road trip New Zealand trở về, mình mới biết thêm được nhiều sự thật thú vị về những cành hoa lupin ở nơi này.
Sự xuất hiện của những cánh đồng hoa rực rỡ ấy tại vùng Mackenzie và quanh Lake Tekapo là một câu chuyện thú vị giữa lịch sử nông nghiệp địa phương và những tranh cãi dai dẳng.
Mục lục
Lupin, loài hoa từ phía bên kia đại dương
Hoa lupin có tên khoa học là Russell Lupin, vốn là loài hoa có nguồn gốc từ vùng Bắc Mỹ, cách New Zealand tới cả hơn 10.000 cây số.
Là 1 loài thực vật ưa khí hậu ôn đới, giống hoa lupin này đã được lai tạo tại Anh lần đầu tiên vào đầu thế kỷ 20 để có thể thích nghi với khí hậu nhiệt đới. Cũng nhờ việc lai tạo ấy mà hoa lupin được khoác lên mình thêm nhiều màu sắc rực rỡ khác nhau như ngày nay.
Từ những năm 1930, hoa lupin đã theo dấu chân của những người di cư tới New Zealand và xuất hiện trên quốc đảo này.
Từ truyền miệng tới một câu chuyện thơ mộng
Câu chuyện bắt đầu từ 1 một người phụ nữ địa phương có tên Connie Scott, là vợ của 1 chủ trang trại gần Lake Tekapo.
Vào những năm 1940, mỗi lần lái xe qua vùng cao nguyên Mackenzie, bà thấy khung cảnh nơi này quá cằn cỗi và ảm đạm. Vậy là bà đã nảy ra ý tưởng là rải hạt giống lupin xuống 2 bên đường mỗi khi qua đây.
Vài thập kỷ sau, hàng triệu hạt mầm với sức sống dẻo dai ấy đã biến ước mơ của bà thành hiện thực. Cả một vùng đất thiếu sức sống khi xưa nay đã trở thành 1 thảm hoa rực rỡ đầy sắc màu.
Hoa lupin và mục đích nông nghiệp
Bên cạnh “truyền thuyết làm đẹp cho đời” của người phụ nữ Connie Scott, thì hoa lupin ban đầu cũng được các chủ trang trại ở vùng này đưa vào nông nghiệp với mục đích rất thực tế.
Vì hoa lupin thuộc họ đậu, nên nó có khả năng cố định đạm trong đất rất tốt, đặc biệt là trong địa hình cằn cỗi và sỏi đá quanh lòng sông như ở Lake Tekapo.
Với sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ, loài hoa này cũng là nguồn dinh dưỡng tốt và dồi dào cho các loại gia súc như bò, cừu.
Lupin – những hình ảnh “xấu xí”
Mình cũng như hàng triệu du khách khác, “lupin” là lý do chính để mọi người ghé thăm Lake Tekapo.
Dù là 1 “ngôi sao” thu hút khách du lịch và mang lại nguồn lợi lớn cho địa phương, những cánh đồng hoa lupin trong mắt chính quyền và các nhà bảo tồn New Zealand lại là 1 “loài cỏ dại nguy hại”.
Mình cũng không hiểu tại sao hoa lupin lại “bị ghét” tới vậy, cho tới khi đọc được những phân tích về tác động của nó đối với hệ sinh thái vốn nhạy cảm của New Zealand.
Thứ nhất, nó lấn át sự phát phiển của các loài thực vật bản địa.
Do là cây họ đậu và đã được lai tạo nên hoa lupin ở đây có sức sống mãnh liệt. Chúng phát triển rất nhanh và tốt trên sỏi đá trên 1 phạm vi rộng nên đã lấn át toàn bộ những loài thực vật bản địa thấp bé hơn.
Thứ hai, nó làm thay đổi dòng chảy tự nhiên của các con sông vùng Mackenzie này.
Hoa lupin thường mọc dày đặc ở ven sông, điều đó khiến phù sa bị giữ lại. Lâu dần phù sa bồi tụ với những bãi bồi tự nhiên trên sông, biến chúng trở thành những dải đất cứng. Từ đó, dòng chảy của các con sông bị thay đổi vĩnh viễn kéo theo hệ sinh thái cũng thay đổi.
Và thứ ba, là việc xoá sổ môi trường sống của các loài chim quý hiếm. Đây cũng là hậu quả nghiêm trọng nhất mà hoa lupin gây ra.
Các loài chim bản địa quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng như Black Stilt hay Banded Dotterel thường chỉ làm tổ trên các bãi sỏi trống ven sông để dễ phát hiện kẻ thù. Khi những cánh đồng lupin lan rộng, chúng không còn chỗ để làm tổ. Hơn thế nữa, việc hoa mọc dày đặc cũng là môi trường nguỵ trang hoàn hảo cho những kẻ săn mồi như chồn Ferret hay mèo hoang tới đánh cắp trứng và chim non.
Khi cái đẹp bị xua đuổi
Chính vì những tác động tiêu cực tới hệ sinh thái bản địa như vậy, chính quyền New Zealand đã nhiều lần mạnh tay. Họ đã thực hiện nhiều chiến dịch phun thuốc diệt cỏ và cắt bỏ hoa lupin trên diện rộng tại các khu vực bờ sông.
Tuy nhiên, việc làm này lại gây ra một cuộc tranh cãi và giằng co vô cùng éo le: nên ưu tiên lợi ích kinh tế hay hệ sinh thái trước?!
Như bạn biết rồi đấy, mùa hoa lupin ở Tekapo thu hút một lượng khách du lịch khổng lồ. Nếu không còn hoa lupin, New Zealand sẽ mất đi 1 nguồn lợi kinh tế lớn.
Nhưng nếu để hoa phát triển tự do vì mục đích du lịch, New Zealand sẽ phải trả giá bằng sự biến mất của những loài động-thực vật đặc hữu mà khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác trên thế giới. Điều này đã khiến các nhà bảo tồn và chính quyền New Zealand đau đầu trong suốt nhiều năm qua.
Rực rỡ trên TikTok và Instagram là thế, ngoài là 1 biểu tượng thu hút khách du lịch, loài hoa này cũng là biểu tượng cho sự giằng co giữa sức hút du lịch và việc bảo tồn thiên nhiên bản địa ở New Zealand.
…
“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”
Cũng nhờ có chuyến đi này mình mới biết thêm được nhiều câu chuyện đằng sau bông hoa lupin này, chứ không phải chỉ là hình ảnh “ảo diệu” của nó trên MXH.
Mình viết bài blog này không phải để nói “ôi đừng, bạn đừng tới New Zealand nữa, hãy bảo vệ thiên nhiên đi !!! ”. Vì chính người New Zealand còn đang phân vân nên giữ hay xoá bỏ nó mà.
Mình chỉ hy vọng rằng sau khi đọc xong bài viết này, và khi các bạn đặt chân tới đó, đứng trước những cánh đồng lupin rực rỡ ấy, các bạn có thể ngắm nhìn chúng bằng một góc nhìn sâu sắc hơn.
Thiên nhiên không chỉ là những gì hiển thị đẹp đẽ trên một khung hình Instagram. Mà, đằng sau đó có thể là những câu chuyện trái ngược hoàn toàn.
Hãy đi và cảm nhận!
Đọc thêm: Những cánh đồng hoa lupin ở Lake Tekapo có thực sự đẹp như trên mạng ?